فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات تفسيري - سال هشتم شماره 30 تابستان 1396

بررسی تفسیری آیات انحصار و شمول علم غیب پیامبران

عصمت نیری - محمدابراهیم ایزدخواه

چکيده
رسول و امام برگزیدگان خدای سبحان هستند و باید از ویژگی‌های خاصی چون عصمت و علم برخوردار باشند. در قرآن، دو گروه از آیات در باره علم غیب است؛ بخشی از آن بر انحصار و بخشی بر شمول علم غیب نسبت به غیر خدا دلالت دارد. بررسی این آیات نشان می‌دهد که آیات دال بر انحصار علم غیب به خدا با آیات دال بر شمول علم غیب تعارضی ندارد، به‌طوری که آیات شمول به اجمال، پیامبران الهی را آگاهان به غیب معرفی می‌کند و بر آگاهی پیامبر از غیب گواهی می‌دهد، این آیات با یک عنوان کلی، علم به غیب را به آنان نسبت می‌دهد یا علم به غیب را نسبت به موارد جزئی، اثبات می‌کند. نفی آیاتی که بر نفی علم غیب از غیر خدا دلالت دارد، مطلق نیست، بلکه نفی علم غیب ذاتی و استقلالی از غیر خدا می‌کند که به قطع علم غیب ذاتی، از آن خدا است. این نفی علم غیب، با علم بر حقایق عالم، به اذن الهی و افاضه حق نسبت به انبیا و امامان، منافات ندارد.

واژگان کلیدی
آیات علم غیب، انحصار علم غیب، شمول علم غیب، علم پیامبران.




جهت دریافت فایل مقاله کلیک کنید.