فصلنامه علمی - پژوهشي پژوهشنامه اخلاق - سال دهم - شماره 38- زمستان 1396

تحليل اخلاقي بغض ديني

حجت‌الله آزاد

چکيده
«بغض»، از مهم‌ترين عواطف ديني است که در اين مقاله از دو زاويه بررسي مي‌شود. از زاويه نخست ماهيت اين مفهوم و تفاوت آن با مفهوم کينه بررسي مي‌شود و از زاويه دوم، هنجارهاي اخلاقي حاکم بر اين عاطفه در روابط ديندارانه تبيين خواهند شد. نتيجه اين بررسي حاکي از آن است که اولاً: مفهوم بغض با مفهوم کينه بسيار متفاوت است؛ کينه ماهيتي غيراخلاقي دارد؛ اما بغض ديني، عاطفه‌اي اخلاقي است که هنگام نقض ارزش‌هاي ديني ـ اخلاقي نمودار مي‌شود؛ ثانياً: در صحنه عمل، افراد با ادعاي بغض ديني،‌ اغراض شخصي و کينه خود را آشکار مي‌سازند. اصول مختلفي همچون پرهيز از خوش‌بيني به خود به هنگام بغض‌ورزي، خيرخواهي مبغوض، پرهيز از پيش‌داوري از جمله هنجارهاي حاکم بر اين عاطفه براي عدم خروج بغض از حالت اخلاقي آن است. اين تحقيق به هدف برداشتن گامي براي کاربست صحيح بغض در روابط دين‌دارانه جمعي صورت گرفته است. دست‌مايه تحقيق حاضر، آموزه‌هاي قرآني ـ روايي درباره بغض و کينه و برخي مطالعات اخلاقي و روان‌شناختي مرتبط با اين موضوع مي‌باشد. بر اين اساس، تحقيق حاضر به روش اسنادي مبتني است و به تناسب مقام، شکلي توصيفي يا تحليلي پيدا مي‌کند.

واژگان کليدي
بغض، کينه، اخلاق دين‌داري، خويشتنداري، خيرخواهي.




جهت دریافت فایل مقاله کلیک کنید.