فصلنامه علمي - پژوهشي اندیشه نوین دینی - سال سیزدهم - شماره 50 - پاییز 1396

تحليل کيفي نظريه‌ها در فرايند تحقق بلوغ اجتماعي در عصر ظهور

سيد ابوالفضل حسيني - محمود تقي‌زاده داوري

چكيده
در روايات اسلامي سخن از بلوغ جامعه بشري در عصر ظهور است. تحليل نظريه‌هاي چگونگي تحقق بلوغ، به روش توصيفي تحليلي، هدف اصلي نوشتار است که به شيوه تحليل کيفي به دو روش عقلي منطقي و نقلي وحياني به منظور تحليل و جمع‌بندي يافته‌ها انجام مي‌شود و در صدد اثبات فرضيه عادي بودن بلوغ جامعه در عصر ظهور است. دو ديدگاه اعجازگونه و عادي بودن درباره کيفيت تحقق بلوغ مطرح شده است. نظريه اعجاز به دليل پيامدهاي نادرست از جمله انفعال و عدم مسئوليت‌پذيري در برابر حوادث آخرالزمان، جلوگيري از تحرک و پويايي جامعه و ... مردود است. شريعت‌گرايان سنتي و تجددگرايان مسلمان دو گروه از انديشمندان هستند که به اين نظريه تمايل دارند. نظريه تکامل که ديدگاه تمدن‌گرايان اسلامي است، علاوه بر پيامدهاي مناسب در تفسير انتظار موعود از جمله الگوپذيري، تشکيل حکومت ديني در عصر غيبت، ايجاد تمدن اسلامي، و... روايات زمينه‌ساز و الگو قرار دادن جامعه موعود را به خوبي تبيين مي‌نمايد. امتياز جامعه عصر ظهور به دليل بلوغ تاريخي مردم آن عصر و ياس از نجات توسط مکاتب و عقول بشري بدون استعانت از منجي آسماني و شکايت از وضع موجود، از مهم‌ترين يافته‌هاي اين مقاله به حساب مي‌آيد.

واژگان کليدي
بلوغ اجتماعي، امام مهدي، عصر ظهور، عقلانيت، تکامل، اعجاز.




جهت دریافت فایل مقاله کلیک کنید.