فصلنامه علمي - پژوهشي اندیشه نوین دینی - سال سیزدهم - شماره 50 - پاییز 1396

بررسي نقش شريعت در معنويت ديني از منظر ملاصدرا

ابوذر رجبي

چكيده
معنويت نمي‌تواند محملي براي شريعت گريزي باشد. لازمه دين‌داري شريعت محوري است. از سوي ديگر دين در درون خود, معنويت را نيز به دنبال دارد. بنابراين لازمه معنويت ديني گام نهادن در وادي شريعت است. اگر چه معنويت امري تشکيکي است؛ اما معنويت بدون پذيرش شريعت الهي بي‌معناست. امروزه برخي به عدم اين تلازم نظر داده و از معنويت منهاي دين و معنويت‌هاي شريعت گريز سخن مي‌گويند. اگر چه برخي از مؤلفه‌ها و لوازم معنويت در بعد سطحي، بدون شريعت هم امکان پذير است؛ اما بي‌شريعت هرگز نمي‌توان در سطوح مياني و بالايي معنويت گام نهاد. ملاصدرا از جمله حکمايي است که طريق معنوي را منهاي شريعت نپذيرفته و با تحليل فلسفي به اثبات معنويت شريعت‌گرا مي‌پردازد؛ مسالک معنوي که ادعاي مفر از شريعت گريزي دارند را تخطئه مي‌کند و آن را غير معقول مي‌خواند. عبادت و التزام به تکاليف شرعي را شرط ورود به سعادت و کمال آدمي معرفي کرده و از ضرورت عبادات و مناسک شرعي در آثار خود سخن مي‌گويد. در اين تحقيق با روش توصيفي و تحليلي ديدگاه صدرا را درباره نقش شريعت در معنويت ديني بيان داشته و به نقد کج روان در حوزه معنويت‌هاي جديد که ادعاي معنويت منهاي شريعت دارند، خواهيم پرداخت.

واژگان کليدي
معنويت، شريعت‌گرايي، شريعت‌گريزي، ملاصدرا، تعبد، عبادت.
 




جهت دریافت فایل مقاله کلیک کنید.