فصلنامه علمي - پژوهشي اندیشه نوین دینی - سال سیزدهم - شماره 50 - پاییز 1396

پايبندي به شريعت به‌مثابه اصالت عقل در «زيست معنوي» نقدي ديگر بر «جمع عقلانيت و معنويت»

رسول حسين‌پور

چكيده
تعيين اهميت «تکليف و تعبد» و ميزان پيوند آنها با «عقلانيت و معنويت»، از مهم‌ترين مسائلي است که در معنويت فرانوگرا و شريعت‌گريز ناديده انگاشته شده است. از آن زمان که انگاره «جمع عقلانيت و معنويت» در راستاي فروکاهي رنج‌هاي جامعه ايراني ارائه گرديد، نقدهاي بسياري بر آن نگاشته شد. جداي از اينکه اين انگاره از دامنه کارآمدي فراگير برخوردار نبود، مشکل اساسي آن اين بود که در عين اينکه از سوي يک نوانديش ایرانی مطرح شد، تن‌پوش و ارکاني نوگرا داشت و نسخه فارسي‌شده معنويتي بود که غرب پس از سال‌ها، براي زندگي انسان عصر نو پيشنهاد نموده بود. در اين پژوهش، نگارنده با کاربست روش توصيفي ـ تحليلي به همراه نقد و ارزيابي، به اين نتيجه دست يافته است که دين نهادينه (در برابر اديان نوپديد) با سه ساحت شريعتي، اخلاقي و اعتقادي، معنويت‌زايي را در جهان امروز به همراه دارد و تا پذيرش عقلاني اصول و التزام به فروع دين صورت نپذيرد، پديدآيي معنويت نيز ناممکن است.

واژگان کليدي
زيست معنوي، ديانت، عقلانيت، معنويت، تکليف و تعبد.




جهت دریافت فایل مقاله کلیک کنید.