فصلنامه علمی - پژوهشی تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامي - سال هشتم - شماره 29 - زمستان 1396

حضور شيعيان در مناصب سياسي ـ اداري سلجوقيان

نيره زبرجدي - شهرام يوسفي‌فر

چكيده
بعد از يک دوره بي‌مهري نسبت به شيعيان در طول حکومت سه پادشاه اول سلجوقي(طغرل بيک ،آلب ارسلان و ملکشاه) بويژه از اواسط قدرت‌گيري ملکشاه شاهد قدرت‌يابي تدريجي شيعيان امامي در دستگاه حکومتي مي‌باشيم. در اين مقاله زمينه‌هاي موثر در فرآيند تقويت تعامل جامعه شيعي با حکومت و مشارکت در حوزه قدرت سياسي و تصدي امور حکمراني دردوره سلجوقيان مورد بررسي قرار مي‌گيرد. سوال اصلي چنين مطرح است که با وجود سياست ديني سلجوقيان که جانب‌داري از مذهب اهل سنت بود چرا و چگونه شيعيان متمايل به همکاري با حکمرانان سلجوقي شده و در واقع اين امر را قابل قبول يافتند. بر اساس داده‌هاي موجود اين فرض مطرح مي‌شود که شيعيان براي حفظ جايگاه خود در جامعه و با توجه به اصول و مباني پس از دوران غيبت که در احکام و انديشه‌هاي آنان موجود بود به همکاري وکسب مناصب تراز اولي همچون ديواني (وزارت) تمايل يافتند.

واژگان کليدي
سلجوقيان، شيعيان، سياسي، حکومت، ديواني.




جهت دریافت فایل مقاله کلیک کنید.