فصلنامه علمی - پژوهشی تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامي - سال هشتم - شماره 29 - زمستان 1396

بررسي اخلاق اجتماعي ايرانيان در سفرنامه‌هاي اروپايي (سفرنامه‌هاي دوره صفويه و قاجار)

حميد اسماعيلي مهرا - علي بيگدلي - مهري ادريسي

چكيده
يکي از منابع مهم بررسي تاريخي آداب و رسوم، عقايد و اخلاق عمومي جامعه ايران، بهره گيري از سفرنامه‌ها است. سفرنامه نويسان افرادي جزئي‌نگر هستند که معمولا مشاهدات خود را با رعايت بي‌طرفي منتقل مي‌کنند. مسئله اصلي اين است که استمرار عناصر اخلاق اجتماعي ايرانيان در دوره صفويه و قاجار از ديد سفرنامه‌هاي اروپايي متاثر از چه عواملي بوده است؟ پژوهش حاضر با روش توصيفي تحليلي و با بهره گيري از منابع کتابخانه‌اي، اخلاق اجتماعي را با توجه به نگرش سياحان در دو بعد مثبت و منفي و با ديد انتقادي بررسي نموده که علاوه بر معرفت به عناصر فرهنگ خودي از ديد آنها، عوامل ايجاد و استمرار عناصر فرهنگي را شناسايي کرده است. نتايج پژوهش نشان داد که بر مبناي سفرنامه‌هاي اروپايي، عوامل ايجاد و استمرار عناصر فرهنگي در ايران بيشتر حاصل شرايط بيروني ناشي از تحميل حاکميت سياسي و شرايط اجتماعي بوده است تا اينکه محصول صفات دروني افراد باشد.

واژگان کليدي
اخلاق اجتماعي، ايرانيان، صفويه، قاجاريه، سفرنامه‌هاي اروپايي.




جهت دریافت فایل مقاله کلیک کنید.