|
بسمه تعالی
برگزاری جلسه نقد کتاب
تفسیر موضوعی نهجالبلاغه
جلسه نقد کتاب «تفسیر موضوعی
نهجالبلاغه» تألیف جناب آقای مصطفی دلشاد تهرانی در تاریخ 7 بهمنماه
1388 با حضور تعدادی از صاحبنظران و اساتید معارف اسلامی دانشگاههای
سراسر کشور در محل سالن کنفرانسهای دانشگاه معارف اسلامی برگزار شد.
در این جلسه، اساتید نسبت به محتوا و مباحث کتاب، دیدگاهها و نقدهای
خود را مطرح نمودند و استاد دلشاد تهرانی نسبت به پذیرش، توضیح یا
پاسخگویی تعدادی از نقدهای وارده اقدام نمود.
رئوس نقدهای بیان شده در این جلسه به شرح ذیل میباشند:
1. سطح کتاب؛ بعضی اساتید، تمام کتاب، بخش کلیات و یا بخش اسناد
و مدارک کتاب را بالاتر از سطح دانشجویان دانستند. (3 نفر)
2. حجم کتاب؛ تعدادی از ناقدین، حجم زیاد مباحث کتاب را مانع
تبیین شایسته مطالب دانسته و خواستار تقلیل مباحث مقدماتی، کاهش حجم
بخش سیاست و حقوق و ادغام دو فصل اندیشه سیاسی و سیرة حکومتی کتاب
شدند. (3 نفر)
3. ترجمه کتاب؛ تعدادی از ناقدین، ترجمه عبارات نهجالبلاغه در
کتاب را برگرفته از ترجمه مسجع دکتر شهیدی و برای دانشجویان سنگین و
غیرمطلوب دانستند. به گونهای که عبارات ترجمه نیاز به ترجمه مجدد
دارند. (3 نفر)
4. ساختار آموزشی کتاب؛ بعضی از اساتید ساختار کتاب را با توجه
به عدم رعایت تکنولوژی آموزشی ضعیف دانستند و پیشنهاد دادند مباحث کتاب
دارای مسئله ابتدایی درسی و تمرین و پرسش و نتیجهگیری شوند. (2 نفر)
5. رویکرد کتاب؛ بعضی اساتید بیان مباحث معارفی با رویکرد مسئله
غالب در هر یک رشتههای تخصصی علوم انسانی (به عنوان مثال، تبیین توحید
با رویکرد مسئله قدرت برای دانشجویان رشته علوم سیاسی) را شرط جایگاه
علمی یافتن دروس معارفاسلامی در دانشگاهها دانستند و بعضی دیگر
خواستار تدوین کتاب با رویکرد مباحث اجتماعی و رفتاری و خانوادگی حضرت
علی(علیهالسلام) شدند. (2 نفر)
6. تکرار؛ برخی ناقدین با توجه به اشتراک بعضی مباحث کتاب تفسیر
موضوعی نهجالبلاغه با مباحث کتابهای معارف اسلامی دبیرستان و
کتابهای اندیشه اسلامی 1 و 2 خواستار حذف مباحث تکراری این کتاب شدند.
7. نواقص؛ بعضی اساتید طرح نشدن مبحث آزادی بیان (که به یکی از
ابزارهای اعمال حاکمیت غرب بر جهان مبدّل شده است) از دیدگاه
نهجالبلاغه را از نواقص این کتاب دانستند و بعضی دیگر بیان نشدن راه
رسیدن به کمالات حضرت علی(علیهالسلام)، عدم استفاده از خطبه متقین
نهجالبلاغه، نیامدن شرح زندگی بعضی خواص یاران حضرت
امیرالمؤمنین(علیهالسلام) و علت ریزش و چالشهای فکری آنها را از
نواقص کتاب دانستند.
8. تفصیل؛ بعضی اساتید خواستار افزودن و غنیتر نمودن مبحث
خداشناسی و مباحث تاریخ اسلام و جامعهشناسی تاریخی در نهجالبلاغه
شدند. (2 نفر)
9. تقطیع و گزینش عبارات نهجالبلاغه؛ بعضی اساتید ارائه یک
مطلب منسجم (مثال بحث حکمتها) از نهجالبلاغه را از طرح یک موضوع با
استفاده از جملات بخشهای مختلف نهجالبلاغه، برای دانشجوها جاذبتر
دانستند.
10. تألیف کتاب جدید؛ بعضی ناقدین تدوین و تألیف کتاب تفسیر
موضوعی نهجالبلاغه در سه سطح، دانشجو، استاد و کار را ضروری دانستند
و بعضی دیگر تألیف سه کتاب در زمینه تفسیر نهجالبلاغه به تفکیک
حکمتها، خطبهها و نامهها را مفیدتر از تفسیر شیوه فعلی دانستند.
اجمالی از پاسخ استاد دلشاد تهرانی به نقدها:
1. سال 83 عناوین سرفصلهای کتاب از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی
مصوب شده بود و دست مؤلف برای افزودن مباحثی چون آسیبشناسی و... باز
نبود.
2. از میان چهل و چند ترجمه نهجالبلاغه تنها دو ترجمه مرحوم
آقای دکتر شهیدی و دکتر سیدمحمدمهدی جعفری نزدیک به متن است و در آنها
به مفردات و سیاق کلام و جهتگیریهای نهجالبلاغه توجه شده است.
3. نهجالبلاغه کتابی است با زبان فاخر، لذا حیف است ترجمه نازل
برای آن بیاوریم.
4. بحث شبهات را در اصلاحات جدید (برای چاپ بعدی) لحاظ کردهام،
بحث انسان کامل هم میتواند اضافه شود.
5. مباحث خداشناسی نهجالبلاغه سنگین است، لذا مختصر آوردم.
6. تلطیف و توضیح مباحث کتاب، هنر اساتید است، کتاب بخش کوچکی
از فرایند آموزش در کلاس است. کتاب درسی با خودآموز فرق دارد، نیاز به
تدریس و توضیح از سوی استاد دارد. |