گزارش جلسه دفاع رساله جناب آقای سید محمد موسوی خو
17/10/1396

به حول و قوه الهی جلسه دفاع رساله جناب آقای سید محمد موسوی خو، مقطع دکتری، گرایش تاریخ و تمدن اسلامی پنجشنبه 14/10/1396 ساعت 8 صبح در دانشگاه معارف اسلامی برگزار گردید
موضوع رساله جناب آقای سید محمد موسوی خو: نظام آموزش امامیه در عصر صفوی با تاکید بر کتاب ریاض العلماء.
استاد راهنما: جناب آقای دکتر خضری.
اساتید مشاور: جناب آقای دکتر علی رضائیان و جناب آقای دکتر داداش نژاد.
اساتید داور: حجت الاسلام و المسلمین دکتر بارانی، جناب آقای دکتر حسن حسین زاده شانه چی، حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد جواد یاوری .
جلسه دفاع، پس از قرائت چند آیه از کلام الله مجید و اعلام برنامه توسط استاد محترم راهنما شروع و سپس دانشجو به ارائه گزارشی از رساله و انجام اصلاحات درخواستی اساتید محترم داوران در جلسه پیش دفاع پرداخت.
در ادامه داوران محترم نظرات خودشان را مطرح نمودند و بعد دانشجو و اساتید محترم راهنما و مشاور به دفاع از رساله پرداختند. و سپس اساتید برای نمره دانشجو به شور نشسته و بعد از آن صورتجلسه توسط استاد محترم راهنما قرائت و در آخر سوگندنامه توسط دانشجو خوانده شد.

چکیده رساله:
نظام آموزشی امامیه برگرفته از قرآن مجید، سنت پیامبر(صلي الله عليه و آله) و ائمه (علیهم السلام) است و در سطوح غایی، کلی و رفتاری، اهداف و ارزش های آنان را دنبال می کرد. این نظام آموزشی در عصر صفوی، موجب اتّحاد کشور ایران، تحت لوای مذهب شیعه شد و زمینه را برای رشد و شکوفایی علوم فراهم ساخت. در روزگار صفویه، دیدگاه های منسجم، در باب تعلیم و تعلم تدوین گردید و پیشرفت های زیادی در زمینه های مختلف علمی به دست آمد. متولیان این نظام آموزشی، القاب و عناوین ویژه ای مانند مجتهد، صدر، ملاباشی، شیخ الاسلام، قاضی، رئیس، مدرس، ملا و ... داشتند. نظام آموزش امامیه در این دوره، به صورت نظام مند عمل می کرد و سلسله مراتب اداری رعایت می شد. مراکز اصلی آموزش، مساجد، مدارس، مکتب‌خانه ها و بیمارستان ها بودند؛ ولی اماکن دیگری مانند آستانه ها، قهوه خانه ها، کاخ ها و ... به امر آموزش و پرورش کمک می کردند. مواد آموزشی و درسی فقه، حدیث، فلسفه و ... بود که به شیوه های سماع، قرائت، املاء، مباحثه، مکاتبه، مناظره و سؤال اجرا می-شد. زبان علمی و آموزشی مدارس، عربی بود. از ویژگی های منحصر به فرد نظام آموزش امامیه در این عصر، رحله (سفر علمی) بود که علما از یک کانون آموزشی به کانون دیگری می رفتند. برخی از زنان در این روزگار تحصیل کرده بودند و در رشته های مختلف علمی مهارت داشتند. در نظام آموزش امامیه از طلاب ارزشیابی و امتحان به عمل می آمد و برای آنان اجازه صادر می شد. آداب تعلیم و تربیت مراعات می شد و استادان و دانشجویان، مباحث نظری کتاب «منیه المرید فی آداب المفید و المستفید» شهید ثانی را به کار می بستند. تأمین بودجۀ نظام آموزشی از طرف حکومت و نهاد وقف، مهیا می شد. پادشاهان، خاندان صفوی و امیران روزگار صفوی، املاک بسیاری را وقف می کردند. عوامل مهمی از جمله پیروی از قرآن و سنت، حمایت و تشویق حکام و فرمانروایان، مهاجرت علمای جبل عامل و ... در رشد و شکوفایی این نظام آموزشی مؤثر بودند. بر اساس کتاب ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، تولید علم در زمینه های گوناگون علمی، رسمی شدن مذهب تشیع، وحدت ملی، ترویج زبان فارسی، گسترش مساجد و مدارس، نگارش متون فقهی به زبان فارسی، شرح، حاشیه و تعلیق بر کتب، هنر، معماری، نقاشی، خوشنویسی، ترجمه کتب به زبان فارسی و پرورش علما در سطوح مختلف، از دستاوردهای مهم نظام آموزش امامیه در این عصر بود.

واژگان کلیدی
نظام آموزشی امامیه، مدارس عصرصفویه، رحله، وقف، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء.
 

منبع خبر: امور پایان نامه ها

مطالب مرتبط
دریافت اطلاعات
دستاورد ها
دفترچه دروس سرفصل ها