معرفی کتاب درسی: تفسير موضوعي قرآن کريم؛ با رويکرد حقوقي
13/08/1392

تفسير موضوعي قرآن کريم؛ با رويکرد حقوقي (براساس تفسير نور)
مجتبي جاويدي؛ زيرنظر حجت‌الاسلام والمسلمين محسن قرائتي
 

سخن آغازين
هر روز که از عمر جهان مي‌گذرد، بشر هرچه بيشتر به نياز خويش به ارتباط با خداوند پي مي‌برد. دنياي امروز در تکاپوي تشکيل دهکده جهاني است و دشمنان انسانيت، با مجهزترين ابزار، به تهاجم فرهنگي و توطئه بر ضد دين به‌ويژه دين اسلام مي‌پردازند. ابرهاي تاريکِ فتنه بر جوامع سايه افکنده و نياز بشريت به کشتي نجات بيش از پيش محسوس است. در چنين شرايطي به فرموده آخرين فرستاده الهي بهترين پناهگاه هر مسلماني قرآن است: «إذا التَبَسَت عَلَيکُم الفِتَنُ کَقِطَع ِ اللَّيل‌ِ المُظلِم ِ فَعَلَيکُم بالقُرآن‌ِ؛ (کليني، کافي في الاصول، ج 4، ص 595) هرگاه فتنه‌ها همچون شب‌هاي سياه بر شما روي کرد، به سراغ قرآن برويد».
قرآن ارائه‌کننده عدالت است؛ عدالتي که حتي درباره دشمنان بايد رعايت شود: «وَ لاَ يَجْر‌ِمَنَّكُمْ شَنَئَانُ قَوْم ٍ عَلَى ألاّ تَعْدِلُوا إعْدِلُوا هُوَ أ‌َقْرَبُ لِلتَّـقْوَى؛ (مائده / 8) مبادا دشمنى با جمعيتى، شما را به گناه ترك عدالت بكشاند، عدالت پيشه كنيد كه به پرهيزکارى نزديك‌تر است.» و اين نمونه کامل رعايت حقوق بشر است که فقط در مکتب اسلام يافت مي‌شود.
جامعه‌اي که با قرآن مأنوس شود، رنگ خدايي مي‌پذيرد: «صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أ‌َحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صبْغَة» (بقره / 138) و بر پايه قوانين حقوقيِ نظام‌مند، مهندسي مي‌شود. اجراي دستورات قرآن، آزادي حقيقي را در پي داشته و تضمين‌کننده سعادت دنيا و آخرت انسان است.
اهميت آشنايي با اين کتاب هدايت، شوراي عالي انقلاب فرهنگي و کميته برنامه‌ريزي دروس معارف اسلامي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري را بر آن داشت تا در راستاي ترويج هرچه بيشتر فرهنگ قرآني در کشور، با ايجاد تحولي گسترده در سرفصل‌هاي دروس معارف اسلامي درس تفسير موضوعي قرآن کريم را به ارزش دو واحد درسي در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالي کشور ارائه نمايد.
دانشگاه معارف اسلامي پس از انتشار چند کتاب درسي براي اين درس، با رويکردي نوين و متناسب با رشته تحصيلي و تخصصي دانشجويان به تأليف و تدوين کتاب‌هاي درسي مربوطه پرداخته است. اثر حاضر کتابي است با رويکرد حقوقي براي درس تفسير موضوعي قرآن کريم با قلم آقاي مجتبي جاويدي، دانشجوي دکتري حقوق جزا و جرم‌شناسي دانشگاه امام صادق× که برگرفته از تفسير نور حجت‌الاسلام والمسلمين استاد محسن قرائتي بوده و پس از بازبيني و اصلاحات ايشان به خامه تحرير درآمده است.
با توجه به ضرورت آشنايي دانشجويان عزيز با مقدمات بحث تفسيري و نياز به شناخت اجمالي تفسير سوره حمد و توحيد، گروه آشنايي با منابع اسلامي برآن شد در ابتدا ذيل عنوان کليات، مباحثي مانند: دانش تفسير، شيوه‌هاي نگارش تفسير قرآن، دلايل نيازمندي قرآن به تفسير، تفسير روشمند و نيز تفسير سوره حمد و توحيد را بر مطالب کتاب بيفزايد. مباحث مقدماتي، برگرفته از کتاب تفسير موضوعي قرآن کريم، تأليف جمعي از نويسندگان و تفسير سوره حمد و توحيد برگرفته از کتاب تفسير موضوعي قرآن کريم، تأليف حجت الاسلام والمسلمين محسن قرائتي است. (لازم به ذکر است اين دو منبع از آثاري است که پيش از اين توسط دانشگاه معارف اسلامي تدوين گرديده است.)
معاونت پژوهشي دانشگاه معارف اسلامي، ضمن تشکر از نويسنده محترم، از ارزيابان گرامي، حجج اسلام دکتر حسين جوان آراسته و دکتر محمود متوسل و نيز مدير محترم گروه آشنايي با منابع اسلامي، جناب حجت‌الاسلام محمدهادي منصوري و کارشناس گروه، حجت‌الاسلام علي سراقي که با مطالعه اثر و ارائه پيشنهادهاي خود بر غناي آن افزودند قدرداني مي‌نمايد. همچنين لازم است از ساير همکاراني که در ويراستاري، تايپ و صفحه‌آرايي زحماتي را متقبل شدند، به‌ويژه جناب آقاي سيد سعيد روحاني، مدير اداره امور پژوهشي تشکر نمائيم. اميد است صاحب‌نظران و دانشجويان عزيز با ارائه پيشنهادهاي سازنده خود، دانشگاه معارف اسلامي را در گسترش معارف ناب اسلامي و اعتلاي فرهنگ قرآني در دانشگاه‌ها ياري رسانند.

معاونت پژوهشي دانشگاه معارف اسلامي
 

منبع خبر: معاونت پژوهش

مطالب مرتبط
دریافت اطلاعات
دستاورد ها
دفترچه دروس سرفصل ها