فراخوان مقاله: « همایش ملی دین و هوش مصنوعی »

دبیرخانه اولین همایش ملی دین و هوش مصنوعی در دانشگاه جامع امام حسین علیه‌السلام با همکاری دانشگاه معارف اسلامی برگزار می‌کند:

  « همایش ملی دین و هوش مصنوعی »

تاریخ برگزاری همایش : ۳۰ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵
آخرین مهلت ارسال چکیده مقالات : ۳۰/۰۱/۱۴۰۵
آخرین مهلت ارسال اصل مقالات : ۳۰/۰۱/۱۴۰۵
آخرین مهلت ثبت نام در همایش : ۱۵/۰۲/۱۴۰۵
تحولات شتابان در عرصه‌ی هوش مصنوعی، یکی از مهم‌ترین چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌روی بشر در سده‌ی حاضر را رقم زده است. فناوری‌های نوین نه‌تنها به تغییر در ساختارهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی منجر شده‌اند، بلکه مستقیماً بر لایه‌های معرفتی، اخلاقی و معنوی زندگی انسان تأثیرگذارند.هوش مصنوعی با توانایی در پردازش داده‌ها، شبیه‌سازی ادراک، تولید محتوا و حتی تصمیم‌سازی، مرزهای جدیدی از «قدرت شناختی» را پیش روی بشر نهاده است؛ مرزهایی که هم امکان ارتقا و تسهیل زیست انسانی را فراهم می‌کنند و هم خطرات عمیقی را متوجه هویت، معنویت و ارزش‌های بنیادین انسان می‌سازند.

از سوی دیگر، دین به‌عنوان منبع معنا، هدایت و سامان‌دهنده‌ی حیات فردی و اجتماعی، نمی‌تواند در برابر این دگرگونی‌ها بی‌تفاوت بماند. پرسش‌های بنیادینی در این زمینه شکل گرفته است:

جایگاه انسانِ خلیفه‌الله در جهانی که ماشین‌ها به «شبه‌عقل» دست یافته‌اند چیست؟
آیا هوش مصنوعی می‌تواند در حوزه‌هایی چون تفسیر، اجتهاد یا اخلاق دینی مداخله کند؟
نسبت دین با مخاطراتی چون جنگ شناختی، دستکاری هویت و تولید محتوای شبه‌واقعی توسط هوش مصنوعی چگونه باید تعریف شود؟
چگونه می‌توان از ظرفیت‌های این فناوری در مسیر تمدن‌سازی اسلامی بهره‌برداری کرد؟
بنابراین، «دین و هوش مصنوعی» مسئله‌ای صرفاً فناورانه یا علمی نیست، بلکه موضوعی تمدنی، اخلاقی و معرفتی است که مستلزم گفت‌وگو میان حوزه‌های دین، فلسفه، علوم انسانی و مهندسی می‌باشد. پرداختن به این مسئله می‌تواند راهبردهایی برای بهره‌گیری صحیح از ظرفیت‌های هوش مصنوعی و صیانت از ایمان، عقلانیت و هویت دینی در برابر تهدیدهای آن ارائه دهد.

محور های همایش:

۱. مبانی و فلسفه هوش مصنوعی
مبانی معرفت‌شناختی (چیستی، معیار صدق، اعتبار دانش ماشینی)
مبانی هستی‌شناختی (وجود و امکان تحقق هوش مصنوعی در اندیشه اسلامی و غربی)
مبانی انسان‌شناختی (هویت انسان و ماشین، اختیار، کمال انسانی)
مبانی دین‌شناختی (ابرهوش، صفات الهی، مهدویت، قضاوت)
فلسفه ذهن، آگاهی و علوم شناختی (سایبرنتیک، پردازش اطلاعات، کرامت انسانی)
غایت‌شناسی انسان و موجودات مصنوعی
نگاه تمدنی به هوش مصنوعی از منظر امامین انقلاب

۲. فقه و اخلاق هوش مصنوعی
فقه داده‌ها و الگوریتم‌ها (مالکیت، امنیت، متاورس، ربات‌ها)
فقه کاربردهای خاص (نظامی، امنیتی، کسب‌وکارها، مشاغل)
اصول و مبانی اخلاقی در توسعه و استفاده از هوش مصنوعی
عدالت در تصمیم‌گیری‌های ماشینی (قضاوت، آموزش، اقتصاد)
حریم خصوصی، دستکاری داده و امنیت اخلاقی اطلاعات
اخلاق ربات‌ها در هنر، رسانه و تبلیغات
کنترل و بازخورد در نظام‌های هوشمند با تطبیق فقهی و اخلاقی
مرزهای کرامت انسانی در تعامل انسان‌-ماشین

۳. قرآن، حدیث و علوم اسلامی هوشمند
قرآن‌پژوهی، حدیث‌پژوهی و فقه‌پژوهی هوشمند
پردازش متون و معارف اسلامی با هوش مصنوعی
آموزش و تبلیغ دین با ابزارهای هوشمند
نرم‌افزارها و سامانه‌های معارفی هوشمند
نسبت پردازش ماشینی قرآن با قدسیت متن وحی
نقش هوش مصنوعی در تحول حوزه و دانشگاه حکمت بنیان
آموزش‌های معارفی پویا و اثرگذار

۴. جامعه، فرهنگ و تمدن اسلامی
فرصت‌ها و تهدیدهای هوش مصنوعی برای هویت و سبک زندگی دینی
سبک زندگی دیجیتال و تربیت تمدنی
تأثیر فناوری‌های هوشمند بر خانواده، رسانه و آموزش دینی
نقش هوش مصنوعی در تحقق تمدن نوین اسلامی
نسبت فرهنگ دینی با فضای مجازی و متاورس
پیامدهای اجتماعی و اخلاقی جوامع هوشمند
رسانه، هنر و ادبیات دینی در عصر هوش مصنوعی

۵. تربیت دینی و سبک زندگی در عصر هوشمند
تربیت دینی مبتنی بر هوش مصنوعی
نقش هوش مصنوعی در امر به معروف و نهی از منکر در فضای مجازی
بازتعریف نقش روحانیت و مبلغان دینی
اثر الگوریتم‌های شخصی‌ساز بر شخصیت دینی
دستیاران هوشمند در تربیت و تزکیه فردی
مفهوم نفس و خودآگاهی در انسان و ماشین
تربیت فرماندهان و مدیران عصر ظهور

۶. اقتصاد، امنیت و سیاستگذاری
عدالت اقتصادی و معیشت اسلامی با هوش مصنوعی
مدیریت هوشمند موقوفات و کسب‌وکارهای اسلامی
مالکیت فکری داده‌ها و الگوریتم‌ها
امنیت سایبری متون و میراث دینی
جعل و تحریف دیجیتال اسناد دینی
بلاکچین و رمزگذاری برای اصالت متون اسلامی
سیاستگذاری کلان دینی در فناوری‌های نوین
امنیت فرهنگی، عقیدتی و اجتماعی در جوامع هوشمند
مهندسی اجتماعی و تهدید مراکز دینی
آینده‌پژوهی دین و دینداری در عصر هوش مصنوعی
طراحی الگوی تمدنی «تمدن هوشمند اسلامی»
نگاه امامین انقلاب به جهاد تبیین و پیوند آن با جنگ شناختی هوش مصنوعی
سلامت معنوی و هوش مصنوعی
جایگاه عقل، قلب و روان در ارتباط با فناوری‌های نوین

۷. سلامت روان و معنویت در عصر هوش مصنوعی
کاربردهای هوش مصنوعی در ارتقای سلامت روان
چالش‌های سلامت روان در عصر هوش مصنوعی
دین، معنویت و تاب‌آوری روانی در مواجهه با فناوری‌های نو
الگوهای اسلامی برای سلامت روان در بستر هوش مصنوعی
بهره‌گیری از علوم اعصاب و روان‌شناسی شناختی در تربیت اسلامی

۸. جنگ ترکیبی و هوش مصنوعی
چیستی و ماهیت جنگ ترکیبی در عصر هوش مصنوعی
تأثیر الگوریتم‌های هوش مصنوعی بر ذهن و ادراک انسان
دین و اخلاق در مواجهه با جنگ ترکیبی مبتنی بر هوش مصنوعی
هوش مصنوعی، روایت‌سازی و مدیریت افکار عمومی
نقش رسانه‌های هوشمند در جنگ ترکیبی و مسئولیت دینی
تکنیک‌های دستکاری شناختی با کمک هوش مصنوعی (Deepfake، Chatbots و …)
هوش مصنوعی و تغییر سبک زندگی در بستر جنگ نرم
مقاومت فرهنگی و معرفتی در برابر جنگ شناختی هوش‌محور
آینده جنگ‌های شناختی و چالش هویت دینی
راهکارهای صیانت از عقلانیت و ایمان در عصر جنگ ترکیبی