گزارش پیشنشست سیزدهم «همایش ملی مدیریت تراز انقلاب اسلامی در اندیشه و سیره آیتاللهالعظمی خامنهای (مدظله)»
شنبه, ۲۰ اردیبهشت, ۱۴۰۴
به گزارش روابط عمومی دانشگاه معارف اسلامی، سیزدهمین نشست علمی «همایش ملی مدیریت تراز انقلاب اسلامی در اندیشه و سیره آیتاللهالعظمی خامنهای (مدظله)» با موضوع نوع مواجهه رهبر جامعه اسلامی با راهبردهای جریان طاغوت در روز شنبه ۱۳ اردیبهشت با ارائه دکتر ولیالله مهدویفر، عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور، برگزار شد.
وی در ابتدای سخنان خود روش پیشنهادی برای مطالعه دقیق و جامع قرآن کریم را مطرح کرد و اظهار داشت: مطالعه قرآن بر اساس ترتیب نزول آن میتواند نتایج بهتری داشته باشد. به عنوان مثال، سوره قلم که مدنظر ما در این جلسه است، یکی از سورههایی است که در سال اول بعثت پیامبر اسلام (ص) نازل شده و به مباحث مهمی از جمله طغیان انسان و تبدیل آن به طاغوت پرداخته است.
دکتر مهدویفر با اشاره به آیات ابتدایی سوره قلم بیان داشت: در پنج آیه ابتدایی سوره علق، خداوند به جایگاه علم و عنایت ویژهای که به انسان داشته است، اشاره میکند. سپس یکی از آسیبهای مهم انسان یعنی طغیان را مورد توجه قرار میدهد؛ انسانی که از تعادل خارج شده و در طغیان اصرار ورزد، به طاغوت تبدیل میشود.
وی افزود: سوره قلم در سه سطح به موضوع طاغوت پرداخته است. سطح اول، بررسی راهبردهای جریان طاغوت در مدیریت جامعه اسلامی است. سطح دوم، به تأثیر جریان طاغوت در اقتصاد و سرمایهداری اشاره دارد. سطح سوم نیز به بررسی خطاهای شناختی طاغوت میپردازد.
دکتر مهدویفر همچنین به مرجعیت علمی قرآن کریم اشاره کرده و اظهار داشت: برای اینکه قرآن به عنوان یک مرجع علمی در جامعه رواج یابد، باید از بستر علم به آن نگریسته شود. لازم است ساختار آیات و مفاهیم قرآن به صورت علمی تحلیل و تبیین شود تا پاسخگوی نیازهای علمی جامعه امروزی باشد.
وی در ادامه به عوامل زمینهای طغیان از دیدگاه قرآن پرداخت و بیان داشت: در سوره قلم، ثروت (آیه ۱۴) و قدرت (آیه ۱۵) به عنوان دو عامل مهم زمینهساز طغیان معرفی شدهاند. ثروت به عنوان ابزاری برای تأمین اهداف و کنترل منابع، و قدرت به عنوان عاملی برای تثبیت نفوذ و گسترش سلطه به شمار میروند.
دکتر مهدویفر همچنین با اشاره به آیات سوره مبارکه قلم، به مسئله اباحیگری به عنوان سومین عامل طغیان اشاره کرد و اظهار داشت: برخی از این آیات در این سوره، به موضوع اباحیگری و تقابل دین و مدرنیته میپردازد. در این دیدگاه، دین به عنوان یک نظام کهنه و خرافاتی معرفی شده و تلاش میشود تا ارزشهای معنوی و اخلاقی جامعه تضعیف گردد.
وی سپس به راهبردهای جریان طاغوت در مقابله با رهبران جامعه اسلامی پرداخت و گفت: از جمله این راهبردها میتوان به ایجاد شکاف اجتماعی، تضعیف باورهای دینی، نفوذ در نهادهای مذهبی، و تشکیل ائتلافهای بینالمللی برای ترساندن جوامع اسلامی اشاره کرد.
دکتر مهدویفر تصریح کرد: برای مقابله با این راهبردها، جامعه اسلامی باید به تقویت ساختارهای دینی و فرهنگی خود بپردازد و از تجربههای تاریخی برای مقابله با جریانهای طاغوتی بهره گیرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آیات سوره مبارکه قلم، به تحلیل راهبردهای فرهنگی و عقیدتی طاغوت در مواجهه با جوامع اسلامی پرداخت و اظهار کرد: یکی از ابزارهای مهم طاغوت برای تضعیف هویت اسلامی و ملی افراد، ایجاد احساس خودتحقیری و بیهویتی است.
وی افزود، این وضعیت زمانی رخ میدهد که افراد از اصالت فرهنگی و تاریخی خود جدا شده و به نوعی دچار بحران هویت میشوند که از جمله پیامدهای آن کاهش اعتماد به نفس و پذیرش ارزشهای بیگانه است.
دکتر مهدویفر به یکی از کلیدواژههای مهم در سوره قلم اشاره کرد و گفت: واژه “زَنیم” در این سوره به کسانی اطلاق میشود که اصالت ندارند و دچار بحران هویت هستند. این دقیقاً همان چیزی است که طاغوت با ترویج فرهنگ بیگانه و تضعیف ارزشهای اسلامی سعی در ایجاد آن دارد تا مردم را نسبت به هویت دینی و ملی خود بیاعتماد سازد.
این عضو هیأت علمی همچنین با ذکر نمونههایی از فضای امروز جوامع اسلامی، به افرادی اشاره کرد که به دلیل تبلیغات گسترده دشمنان، گاه از معرفی خود به عنوان مسلمان یا ایرانی خجالت میکشند و این پدیده را نشانهای از نفوذ نرم فرهنگی و تضعیف پایههای اعتماد به نفس دینی و ملی دانست.
وی در ادامه به روشهای مختلف نفوذ و استحاله فرهنگی اشاره کرده و افزود: یکی از اهداف طاغوت از ایجاد این حس خودتحقیری، سوق دادن نخبگان و دانشمندان اسلامی به سوی وابستگی به قدرتهای بیگانه است تا از این طریق اطلاعات استراتژیک و علمی آنان را به دست آورده و آنان را در راستای منافع خود به کار گیرند.
دکتر مهدویفر با تأکید بر اهمیت حفظ استقلال فکری و فرهنگی، به تأثیر شگرف این استقلال در مقابله با هجمههای فرهنگی دشمنان اشاره کرد و گفت: جامعه اسلامی زمانی میتواند در برابر نفوذ دشمنان مقاومت کند که به ارزشها و هویت اصیل خود ایمان داشته باشد و در برابر هجمههای فرهنگی و جنگ نرم با بصیرت و استقامت بایستد.
وی همچنین به نقش محوری رهبران جامعه اسلامی در تقویت هویت دینی و ملی اشاره کرد و گفت: رهبر جامعه اسلامی باید دارای عقلانیت و بصیرت باشد تا بتواند در برابر تهاجم فرهنگی دشمنان ایستادگی کند. در این راستا، آرامش و تمرکز پایدار یکی از ویژگیهای اساسی رهبران اسلامی است که در آیات سوره قلم نیز به آن اشاره شده است.
دکتر مهدویفر در پایان، بر ضرورت تقویت فرهنگ انتقادی و توانایی تحلیل مستقل در جوامع اسلامی تأکید کرده و افزود: تنها از طریق توسعه تفکر انتقادی و بازگشت به اصول و مبانی اسلامی است که میتوان در برابر موجهای فرهنگی طاغوت ایستادگی کرد و هویت اسلامی را حفظ و تقویت نمود.
